Prolaz Mali Ždrelac - cieśnina z mostem o małym prześwicie
Trochę historii
Most powstał w 1972 roku, przejście było bardzo wąskie (20m) prześwit niecałe 15 m. Przechodziły z żaglówek w zasadzie małe 34ft i mniejsze. Dość wąsko, minięcie się nawet z drugą żaglówką pod mostem przyprawiało o mocniejsze bicie serca. W roku 2009 wyburzono stary most i postawiono nowy. Mieliśmy wszyscy nadzieję, że zostanie podniesiony i zwiększy się prześwit, tak, żeby wszystkie jachty czarterowe mogły pod nim przechodzić. Poza poszerzeniem przejścia do 60 m nic więcej się nie zmieniło, prześwit zwiększono do 16,5 m. Corocznie kilka jachtów czarterowych pakuje się w to przejście, często łamiąc maszt.
Tłumaczenie lokalnych przepisów z oficjalnej locji
1. Mali Ždrelac jest kanałem ograniczonym liniami łączącymi następujące pozycje:
Układ współrzędnych Bessel (chorwackie mapy papierowe)
Punkt /Szerokość (φ)/ Długość (λ)
- 44˚00'46,7836"N 15˚15'18,1140"E
- 44˚00ꞌ46,2241ꞌꞌN 15˚15ꞌ20,6292ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ55,4474ꞌꞌN 15˚15ꞌ24,3344ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ59,8230ꞌꞌN 15˚15ꞌ23,5847ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ59,3525ꞌꞌN 15˚15ꞌ26,9420ꞌꞌE
Układ współrzędnych WGS 84 (mapy elektroniczne)
- 44˚00ꞌ46,5966ꞌꞌN 15˚15ꞌ01,1573ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ46,0373ꞌꞌN 15˚15ꞌ03,6723ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ55,2597ꞌꞌN 15˚15ꞌ07,3764ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ59,6347ꞌꞌN 15˚15ꞌ06,6266ꞌꞌE
- 44˚00ꞌ59,1643ꞌꞌN 15˚15ꞌ09,9835ꞌꞌE
2. Jednostki wchodzące do kanału Mali Ždrelac od strony NE mają pierwszeństwo w jego nawigowaniu.
3. W drodze wyjątku, statki pasażerskie wykonujące regularne i ogłoszone połączenia mają bezwzględne pierwszeństwo.
4. Podczas żeglugi w kanale jednostki:
- nie mogą, z wyjątkiem sytuacji awaryjnych lub konieczności bezpiecznego manewrowania, wyprzedzać innych jednostek,
- nie mogą poruszać się z prędkością powodującą powstawanie fali, która mogłaby uszkodzić inne jednostki w kanale Mali Ždrelac,
- nie mogą przekraczać prędkości 8 węzłów,
- oraz, o ile jest to bezpieczne i możliwe, powinny trzymać się zewnętrznej granicy kanału, tj. toru wodnego po prawej burcie.
5. Jednostki o długości mniejszej niż 15 m, niezależnie od kierunku żeglugi, muszą trzymać się z dala od torów ruchu większych jednostek poruszających się kanałem.
6. Jednostki o długości 15 m lub większej muszą przed wejściem do kanału Mali Ždrelac:
- dać jeden długi sygnał dźwiękowy,
- oraz zgłosić zamiar przejścia na kanale VHF właściwego sektora VTS.
7. W kanale Mali Ždrelac oraz przy obu wejściach do kanału zabrania się:
- kotwiczenia,
- żeglowania (pod żaglami),
- zatrzymywania się,
- połowów,
- z wyjątkiem jednostek publicznych wykonujących zadania na podstawie odrębnych przepisów.
Gdzie znajdziemy informacje o prześwicie?
Prześwit mostu wynosi 16,5m. Pytanie, czy liczony jest od wysokiej, czy niskiej wody. Pływy w Chorwacji są minimalne, ale jednak występują, a kilkadziesiąt centymetrów może robić różnicę. Informacje tego typu do jakiej wody odnoszą się wysokości, znajdziemy na mapach. I w Chorwacji odnoszą się one do średniego poziomu morza. Zatem może się zdarzyć sytuacja, że realny prześwit będzie miał mniej niż 16,5m. Na styk bym nie ryzykował przechodzenia pod mostem, tym bardziej, że w chorwackim dowodzie rejestracyjnym jachtu nie znajdziemy wysokości od linii wody!
Oznaczenie na chorwackiej mapie
Biorąc jacht w czarter przede wszystkim zapytaj w firmie czarterowej czy możesz przejść pod mostem! Armatorzy umieszczają na jachtach naklejki informujące o tym, że nie można przechodzić pod mostem.
Przykładowa naklejka
Oczywiście informacje o prześwicie znajdziemy zarówno w locjach jak i przewodnikach żeglarskich. Poniżej zdjęcia z popularnych 888 oraz locji Chorwacji Imray-a. Ciekawostką jest to, że Imray dodatkowo podaje prześwit pod linią wysokiego napięcia, z tym że prześwit ten jest 20m, a mostu i tak jest mniejszy - 16,5m. Jak dla mnie informacja zbędna, bo i tak nie przejdę i tak, a może wprowadzić nieuważnych w błąd, że prześwit jest tam 20m.
888 Portów i Zatok
Locja Chorwacji Imray
Co ciekawe, na chorwackiej mapie dla żeglarzy (Male Karte), nie jest podany prześwit, chociaż skrót dla prześwitów pod mostami formalnie istnieje. Natomiast na mapach elektronicznych możemy tego typu opisy obiektów sobie wyświetlić.
Przykładowe oznaczenie prześwitu pod mostem. Tutaj Šibenik
Na mapie z omawianym mostem takiego oznaczenia nie znajdziemy
Tu przykład z programu nawigacyjnego OpenCPN. Po kliknięciu w most i wybraniu opcj Object Query, wyświetlają nam się dodatkowe informacje, w tym prześwit pod mostem (VERCLR)
Łączność radiowa
Statki o długości poniżej 15 m nie mają obowiązku się meldować, natomiast warto słuchać takich komunikatów. Są po chorwacku, ale łatwo się w nich połapać. Są nadawane na kanale 16. Poniżej przykład:
Trajekt "Paula" u prolazu Mali Zdrelac sa sjeverne strane,
ponavljam
Trajekt "Paula" u prolazu Mali Zdrelac sa sjeverne strane
Co oznacza:
Prom "Paula" w przejściu Mali Zdrelac z północnej strony
powtarzam
Prom "Paula" w przejściu Mali Zdrelac z północnej strony
Nie jest dużo słówek do zapamiętania, dla nas najważniejsze jest skąd idzie czyli:
sa sjeverne strane - z północnej strony
sjever - północ
s južne strane - z południowej strony
jug - południe
To że jest w przejściu, podaje nazwą geograficzną "Mali Zdrelac", przeważnie używają zwrotów:
u prolazu - w przejście
u ulazu - w wejściu
Jaki to jest statek ma to dla nas drugorzędne znaczenie, ale jak już jesteśmy przy chorwackim języku, to mamy najczęściej:
brod - statek
trajekt - prom
ribarski brod - kuter rybarski
jahta - jacht
jedrilica - żaglówka
(to mało prawdopodobne, bo te powyżej 15m długości się nie zmieszczą)
katamaran - potocznie prom, tylko ten z tych szybkich
Zanim cokolwiek zrobisz na wodzie, sprawdź dwa razy. A jak jesteś czegoś pewien/pewna sprawdź razy trzy! Boleśnie się sam kiedyś przekonałem na tym moście, ale to temat na osobną opowieść. Poniżej film na naszym kanale YT o tym moście.
Do zobaczenia na wodzie!
Piotr Lewandowski
